Kazakhstan News Bulletin Released by the Embassy of the Republic of Kazakhstan to Poland 02-954 Warsaw Krolowej Marysienki str. 14, Tel.: (022)6425388 Fax: (022)6423427 E-mail:kazdipmis@hot.pl, Web-site: www.kazakhstan.pl

Special Issue, March 12, 2009

Kazachstan: poprzez kryzys do odnowy i rozwoju

6 marca 2009 roku Prezydent Republiki Kazachstan Nursułtan Nazarbajew wystąpił w Parlamencie z dorocznym posłaniem do narodu Kazachstanu „Poprzez kryzys do odnowy i rozwoju”.

Tegoroczne orędzie było w całości poświęcone przeciwdziałaniu przez Kazachstan globalnemu kryzysowi gospodarczemu i wyjściu z niego ku nowemu etapowi rozwoju. Szczególnie ważnym, potrójnym zadaniem dla Kazachstanu pozostaje rozkwit, bezpieczeństwo i wzrost dobrobytu wszystkich obywateli.

Prezydent wezwał mieszkańców Kazachstanu, by – dla osiągnięcia wyznaczonych celów – zachowali zwartość i jedność, pokazali swoją pracowitość i upór, by pozostali oszczędni i pomagali potrzebującym.

Kryzys gospodarczy, który uderzył w całą gospodarkę światową, stał się dla Kazachstanu prawdziwą próbą wytrzymałości. Wytworzyła się skomplikowana sytuacja wskutek spadku światowych cen na główne towary eksportowe. W ciągu roku cena ropy spadła prawie czterokrotnie, a metali – prawie dwukrotnie.

Kazachstan jako jedno z pierwszych państw na świecie operatywnie zareagował na turbulencje światowej gospodarki i przystąpił do realizacji działań wyprzedzających kryzys. Aby uchronić stabilność systemu finansowego, Rząd udostępnił bankom dodatkową płynność finansową.

Przeznaczono dodatkowe 3,6 mld dolarów USA na wsparcie budownictwa mieszkaniowego, a po 1,8 mld dol. na sektor rolniczo-przemysłowy i na mały oraz średni biznes. Na realizację projektów infrastrukturalnych przeznaczono dodatkowo 800 mln dol.

Wprowadzono w życie nowy kodeks podatkowy, który znacząco obniżył poszczególne stawki podatkowe. W 2009 r. korporacyjny podatek dochodowy został obniżony o jedną trzecią – do 20 %, a w 2011 r. będzie on wynosił 15 procent. Stawka VAT została obniżona do 12 %. Zamiast regresywnej skali stawek podatkowych wprowadzono jedną stawkę o wysokości 11 %.

Ogółem gospodarkę Kazachstanu, w celu zwalczania kryzysu, zasilono dodatkową kwotą ponad 18 mld dol.

Państwo w całej pełni zachowuje swoje zobowiązania dotyczące podwyższenia kwot socjalnych oraz zarobków. W 2010 roku płace w sferze budżetowej oraz stypendia wzrosną o 25 %, a w 2011 r. – jeszcze o 30 %. Wysokość średniej pensji wzrośnie odpowiednio o 25 i 30 %. Dodatkowo państwo przeznacza 11 tys. grantów i 40 tys. kredytów dla tych studentów, którzy pozostają bez środków – aby mogli oni opłacić naukę.

N. Nazarbajew wezwał do realizacji nowego planu dalszej modernizacji gospodarki i strategii zatrudnienia w celu zapewnienia rozwoju kraju po okresie kryzysu. W tym celu w latach 2009-2010 dochody z sektora surowcowego (ok. 4 mld dol.), które tradycyjnie zasilały Fundusz Narodowy, zostaną przeznaczone na wprowadzenie w życie nowego planu. Zarazem obecny stan krajowych rezerw brutto – 47 mld dol. – zostanie utrzymany.

W warunkach kryzysu szczególne znaczenie zyskuje strategia zatrudnienia ludności, w której położy się nacisk na realizowane w pełnym wymiarze przekwalifikowanie kadr.

Na te cele Rząd przeznaczy nie mniej niż 900 mln dol. Praca zostanie zapewniona nie mniej niż 350 tysiącom osób; zorganizuje się roboty publiczne na wielką skalę. Zwiększony zostanie maksymalny okres wypłat zasiłków dla bezrobotnych z państwowego funduszu ubezpieczenia socjalnego – z czterech do sześciu miesięcy.

 Poprzez utworzenie nowych miejsc pracy i roboty publiczne kryzys stwarza dobrą okazję poprawy gospodarki komunalnej. Dlatego też Rząd i władze lokalne w większym stopniu zajmą się budownictwem, remontem dróg lokalnych, a także odnową infrastruktury socjalnej, przede wszystkim szkół i szpitali.

W Kazachstanie przedłużone zostanie finansowanie i realizacja aktualnych, perspektywicznych projektów inwestycyjnych. To przede wszystkim modernizacja zakładów przetwórstwa naftowego, budownictwo przedsiębiorstw chemiczno-naftowych oraz hydroelektrowni.

W obecnym roku Kazachstan rozpocznie prace przygotowawcze do rekonstrukcji samochodowego korytarza tranzytowego „Europa Zachodnia – Chiny Zachodnie”. Będzie przy nim pracować 5 tys. ludzi, a w latach 2010-2012 – do 50 tys. ludzi. Będzie to arteria, która uczyni Kazachstan korytarzem tranzytowym z Europy do Azji.

Nie pierwszy raz w okresie swojej nowej niepodległości Kazachstan styka się ze światowym kryzysem gospodarczym; przetrwał już trudniejsze czasy.

Jak spuentował Prezydent N. Nazarbajew, „minie pewien czas i będziemy już mówić o przezwyciężeniu także obecnego kryzysu. W naszych rękach pozostają wszystkie możliwości, byśmy wyszli z obecnej sytuacji z obiektywnymi stratami, lecz przygotowani do nowego wzrostu. Kryzysy będą się powtarzać i naszym celem jest nauczyć się nimi zarządzać. Na razie nam się to udaje”.