- tłumaczenie robocze -

Gazeta „Nowe Pokolenie” (Kazachstan, www.np.kz)

14 listopada 2008 roku

WOLNA RZECZPOSPOLITA

Europejski partner Kazachstanu świętuje jubileusz niepodległości

11 listopada 2008 roku Polska i cały naród polski obchodzą 90-lecie niepodległości. Dokładnie 90 lat temu, w 1918 roku, podpisano akt kapitulacji Niemiec, który zakończył I wojnę światową. Tę datę uważa się za oficjalny początek odrodzenia Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa, którego atrybutami są jedność i całość.

Wielkiego państwowego święta powinszował narodowi polskiemu także przywódca naszego państwa Nursułtan Nazarbajew, który w swoim liście gratulacyjnym do prezydenta Polski Lecha Kaczyńskiego wyraził przekonanie, że „stosunki między Kazachstanem i Polską będą w przyszłości rozwijać się intensywnie”.

Oto jak scharakteryzował znaczenie Dnia Niepodległości prezydent RP Lech Kaczyński: „90 lat temu ziścił się sen całych pokoleń Polaków. Po 123 latach niewoli Polska otrzymała niepodległość. Po dziesiątkach lat upartej rusyfikacji i germanizacji, po powstaniach, po tym, jak tak zwana sprawa polska zeszła pod koniec XIX wieku z areny międzynarodowej – Polska stała się wolna”.

W 90. rocznicę niepodległości Sejm RP w ubiegłym tygodniu przyjął specjalną rezolucję, w której mówi się, że „Dążenia kilku pokoleń Polaków, którzy powstańczym wysiłkiem zbrojnym i codzienną pracą organiczną walczyli o wolną Polskę, zostały zwieńczone sukcesem. Był on możliwy dzięki zaangażowaniu się całego Narodu, który w walce o niepodległość Ojczyzny potrafił zjednoczyć się pod mądrym przywództwem polityków reprezentujących wszystkie nurty i stronnictwa (...) W niezwykle krótkim czasie, mimo przeszkód wynikających z ogromu różnic między trzema odrębnymi zaborami, powstało państwo zdolne do samodzielnego bytu, do skutecznej obrony swoich granic”.

Współczesna Polska jest jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się młodych państw – członków Unii Europejskiej, a także jednym z bardziej znaczących odbiorców funduszy unijnych. Do 2013 roku finansowy wkład UE w modernizację gospodarki i społeczną infrastrukturę Polski wyniesie 72 mld euro. W ostatnich latach wzrost gospodarczy kraju z niemal 40-milionową ludnością wynosił średnio 4-6 proc. – dobry wskaźnik na tle strefy euro. W 2012 roku Polska zamierza wprowadzić wspólną europejską walutę euro i będzie gościła Mistrzostwa Europy w piłce nożnej.

Teraz chciałbym opowiedzieć o podstawowych osiągnięciach w stosunkach kazachsko-polskich.

Kazachstan i Polska są obecnie liderami reform gospodarczych i politycznych, odpowiednio w Azji Centralnej i Europie Wschodniej. W trudnych latach 90., w okresie przejściowym, szczególnie cenne było dla nas doświadczenie gospodarczej transformacji Polski. Czołowi polscy ekonomiści, w tym twórca reform polskich, były prezes banku centralnego Leszek Balcerowicz, przez kilka lat byli konsultantami rządu kazachskiego.

Jak wiadomo, w Kazachstanie przyjęto niedawno program „Droga do Europy”, który zakłada bardziej ścisłą współpracę z krajami europejskimi, szczególnie z uwzględnieniem przewodnictwa naszej republiki w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w 2010 roku. Jest to tym ważniejsze, że Polska już stała na czele OBWE w 1998 roku, a w Warszawie mieści się jeden z ważniejszych jej organów – Biuro ds. Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR). Co roku w stolicy Polski odbywają się dwutygodniowe konferencje ODIHR nt. ludzkiego wymiaru działalności OBWE.

Dlatego uważam, że nowego znaczenia nabiera współpraca, skierowana na pomyślną realizację programu „Droga do Europy”. Dotyczy to przede wszystkim skutecznego współdziałania w sferze inwestycyjno-technologicznej, przyswojenia pozytywnego polskiego doświadczenia integracji z europejską wspólnotą i dostosowania prawodawstwa krajowego do ogólnoeuropejskiego. Szczególnie pożyteczne, moim zdaniem, jest polskie doświadczenie rozwoju instytucji i tradycji lokalnej samorządności, współdziałania władz z organizacjami pozarządowymi, a także prowadzenia gospodarki rolnej i leśnej.

Polska, z jej ważnym położeniem tranzytowym w Europie Wschodniej, naturalną koleją rzeczy może się stać dla Kazachstanu pierwszym etapem „Drogi do Europy”, zarówno z punktu widzenia historii i geografii, jak i w perspektywie rozwoju praktycznej współpracy. Należy wziąć pod uwagę fakt, że w 2011 roku Polska będzie przewodniczyć Unii Europejskiej, a także nowe możliwości współdziałania między regionami Azji Centralnej i Europy Wschodniej poprzez ustalenie wspólnych interesów i zbliżenie nowych strategii wewnątrzpolitycznych – kazachskiej „Drogi do Europy” i polskiego „Partnerstwa Wschodniego” (jako jednego z elementów europejskiej polityki dobrego sąsiedztwa).

Mocnym spoiwem między naszymi krajami jest polska diaspora w Kazachstanie. W 2006 roku minęło 70 lat od deportacji Polakow do Kazachstanu, a także pięć lat od historycznej wizyty w Astanie wielkiego syna narodu polskiego – Papieża Jana Pawła II. Nasze rządy są zainteresowane we wsparciu kazachskich Polaków, wzmocnieniu ich gospodarczej samodzielności poprzez poparcie rozwoju małej przedsiębiorczości. Radosne jest dla nas to, że wraz z gospodarczym wzrostem w naszym kraju liczba Polaków-repatriantów, wyjeżdżających do swej historycznej Ojczyzny, co roku znacząco się zmniejsza. Polacy wnoszą zauważalny wkład do kulturowej różnorodności Kazachstanu, do jego gospodarki i życia społecznego. Dynamicznie zacieśniają się więzi w dziedzinie edukacji i wymiany studenckiej. Obecnie ponad 500 studentów z Kazachstanu studiuje na uniwersytetach w Polsce; w tej liczbie znajdują się studenci wyjeżdżający do Polski w ramach państwowego programu „Bołaszak” („Przyszłość”). Myślę, że ze względu na wielkie zapotrzebowanie Kazachstanu na specjalistów w dziedzinach inżynieryjno-technicznych bardzo na czasie jest uzyskiwanie przez naszych studentów specjalistycznego wykształcenia w Polsce.

W ostatnich latach zaznaczyła się także trwała, dodatnia tendencja w obszarze dwustronnej wymiany towarowej, która wzrasta średnio o 25 proc. rocznie. W ciągu ostatnich 10 lat wartość handlu między RK i Polską wzrosła ponad 12 razy i w 2007 roku osiągnęła rekordową liczbę 887 mln dol., a w ciągu pierwszych siedmiu miesięcy 2008 roku – 524 mln dol.

W celu podtrzymania dwustronnej współpracy kulturalnej nasza ambasada w Warszawie aktywnie angażuje się w działalność wydawniczą. Zostały wydane – po polsku i kazachsku – takie książki, jak zbiór baśni narodowych „Opowieści kazachskich stepów”, zbiór materiałów archiwalnych „Z dziejów Polaków w Kazachstanie: 1936-1956”, książka prezydenta RK N. Nazarbajewa „Kazachska droga”, książka „Kazachstan – wspólny dom wielu narodów i religii”, a także „Baśń o rumaku zaklętym”, wydana wg bajki znanego polskiego poety-klasyka Bolesława Leśmiana z pięknymi ilustracjami polskiego artysty Józefa Wilkonia.

Obecnie, w 500-lecie stworzenia poematu „Kyz Żybek”, który jest „perłą folkloru kazachskiego” (rocznicę tę włączono do kalendarza znaczących dat UNESCO w 2008 roku), nasza ambasada, wspólnie ze znanym kazachskim poetą-literatem Bachytżanem Kanapjanowem, przygotowuje przekład poematu i jego wydanie po polsku.

Obecność wielotysięcznej polskiej diaspory w Kazachstanie, wspólność historycznych losów naszych narodów, a także bliskie duchowe, kulturowe i humanitarne związki, to zasadnicze elementy stosunków kazachsko-polskich, zapewniające ich dalszy rozwój. Mocne fundamenty stosunków kazachsko-polskich, a także zbieżność interesów w obszarze współpracy międzyregionalnej mogą dać nowy impuls do wzmocnienia wzajemnego zrozumienia i poszerzenia współdziałania Kazachstanu z Polską, a przez Warszawę – w dalszej perspektywie – z Unią Europejską.

Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Kazachstanu w Polsce Aleksiej Wołkow

(podpis pod zdjęciem: Pomnik Józefa Piłsudskiego, Warszawa)